Konstrukcja kwestionariuszy


Aby wykonać jakiekolwiek badanie ankietowe, czy to badanie rynku (zwykle wśród klientów lub konsumentów) czy też sondaż polityczny (na reprezentatywnej grupie Polaków) potrzebny jest właściwie skonstruowany kwestionariusz (zwany też ankietą).

Opracowujemy treści wszelkiego rodzaju ankiet: od wywiadów prowadzonych przez ankieterów i wywiadów telefonicznych (CATI) po ankiety internetowe (CAWI) czy prasowe. A także wszelkie inne. Tworzymy je dla własnych potrzeb a także, usługowo, dla innych podmiotów.

Wydaje się, że konstrukcja kwestionariusza, to sprawa prosta, wręcz trywialna. Ale tylko się tak wydaje. Jakość spotykanych w praktyce ankiet jest generalnie niska, roi się w nich od podstawowych błędów. A przecież to właśnie od ich jakości zależy powodzenie całego badania oraz precyzja i wiarygodność jego wyników. 

Estymator specjalizuje się w konstrukcji różnorodnych kwestionariuszy. Mamy już ich na koncie ponad 300. Nie trzeba dodawać, że są to kwestionariusze dobrze skonstruowane.

Co to znaczy kwestionariusz dobrze skonstruowany? Poniżej wymieniamy jego najważniejsze cechy:

(i) Kwestionariusz nie może być zbyt długi, bo respondenci albo zrezygnują z jego wypełniania albo (gdy badanie wykonuje ankieter) im bliżej końca ankiety, tym ich odpowiedzi będą mniej przemyślane albo w ogóle nie mające nic wspólnego z poglądami czy wiedzą respondenta.

(ii) Ważny jest właściwy dobór rodzajów pytań: otwartych i zamkniętych. Oba te rodzaje pytań stosuje się w odmiennych sytuacjach. Oba należy brać pod uwagę.

(iii) Lista odpowiedzi w pytaniach zamkniętych powinna być wyczerpująca, to znaczy zawierać wszystkie możliwe odpowiedzi. Co więcej, odpowiedzi te powinny się wykluczać.

(iv) Ważna jest kolejność pytań w ankiecie. Początkowa jej część powinna wprowadzać respondenta w temat. Potem należy zadawać pytania najistotniejsze dla tematu badania. Na samym końcu pytamy o rzeczy uzupełniające, mniej ważne.

(v) Przed właściwym badaniem należy przeprowadzić badanie pilotażowe, czyli wykonać je na małej próbie respondentów. Pozwala to na wychwycenie błędów zawartych w ankiecie i ich korektę przed badaniem właściwym.